Καρκινική Καχεξία: Έγκαιρη ανίχνευση και διατροφική παρέμβαση με ωμέγα-3 – Nutricia
Άρθρο

Καρκινική Καχεξία: Έγκαιρη ανίχνευση και διατροφική παρέμβαση με ωμέγα-3

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email

Τίτλος: Καρκινική Καχεξία: Έγκαιρη ανίχνευση και διατροφική παρέμβαση με ωμέγα-3

Δημοσιεύτηκε: 30 Ιουνίου, 2025

Πόση συχνή είναι η υποθρεψία που σχετίζεται με τον καρκίνο;

Τουλάχιστον 1 στους 3 ασθενείς με καρκίνο εμφανίζουν υποθρεψία 1 . Κατά μέσο όρο, η συχνότητα της υποθρεψίας κυμαίνεται από 20% έως και πάνω από 65%, ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου, το στάδιο και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του ασθενούς.

Αντίστοιχα, η συνολική συχνότητα εμφάνισης της καρκινικής καχεξίας κυμαίνεται από 50% έως 80% στους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο. Η συστηματική φλεγμονή αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα της καρκινικής καχεξίας και είναι ιδιαίτερα συχνή στους ασθενείς με καρκίνο, επηρεάζοντας πάνω από το 50% των ασθενών (εξαιρουμένων των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού) 2 (Εικόνα 1).

Ένα ακόμη στοιχείο της απώλειας βάρους στην καρκινική υποθρεψία αποτελεί η απώλεια μυϊκής μάζας, και μπορεί να αντιπροσωπεύει πάνω από το 70% της συνολικής απώλειας σωματικού βάρους σε έναν ασθενή με καρκίνο 3 .

Ποιος ο ρόλος της έγκαιρης ανίχνευσης διατροφικού κινδύνου, διατροφικής αξιολόγησης και παρέμβασης;

Λαμβάνοντας υπόψη τη συχνότητα προϋπάρχουσας απώλειας βάρους ήδη από τη διάγνωση, οι διατροφικές και ογκολογικές κατευθυντήριες οδηγίες τονίζουν την ανάγκη για έγκαιρο έλεγχο του διατροφικού κινδύνου, από την πρώτη στιγμή 4-6 .
Τόσο οι κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Εντερικής και Παρεντερικής Διατροφής (ΕSPEN) όσο και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO) για την υποθρεψία και την καρκινική καχεξία, συνιστούν τακτικό διατροφικό έλεγχο σε όλους τους ασθενείς με καρκίνο 5,6.
Οι ασθενείς που εντοπίζονται ως “υψηλού κινδύνου” θα πρέπει να υποβάλλονται σε περαιτέρω αξιολόγηση, ώστε να εντοπιστούν τα υποκείμενα αίτια και η σοβαρότητα των διατροφικών και μεταβολικών διαταραχών, με στόχο τον εντοπισμό εκείνων που ενδέχεται να ωφεληθούν από εξατομικευμένη διατροφική παρέμβαση5 .
Οι ασθενείς που δεν παρουσιάζουν άμεσο κίνδυνο υποθρεψίας σύμφωνα με τον αρχικό έλεγχο, θα πρέπει να επανελέγχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα 6 .

Υψηλή ενέργεια και πρωτεΐνη

Οι ασθενείς με καρκίνο μπορεί να παρουσιάζουν αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο λόγω του συνδυασμού μειωμένης πρόσληψης τροφής και μεταβολικών διαταραχών, και συνεπώς απαιτούν υψηλή πρόσληψη ενέργειας για να καλύψουν αυτές τις ανάγκες 5,6.
Η πρωτεΐνη είναι σημαντική για πολλούς δομικούς και λειτουργικούς σκοπούς και είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και την αποκατάσταση του οργανισμού. Οι ασθενείς με καρκίνο που παρουσιάζουν απώλεια βάρους και/ή μυϊκή εξασθένηση συχνά εμφανίζουν αυξημένο καταβολισμό πρωτεΐνης, ο οποίος σχετίζεται με μειωμένη σύνθεση μυϊκής πρωτεΐνηςαρνητικό ισοζύγιο αζώτουμεταβολές στα επίπεδα αμινοξέων στο πλάσμα και αύξηση της σύνθεσης ηπατικών πρωτεϊνών οξείας φάσης (φλεγμονώδης αντίδραση) 8-10.

Η υψηλή πρόσληψη πρωτεΐνης στοχεύει στο να βοηθήσει τους ασθενείς να καλύψουν το διατροφικό τους έλλειμμα και να ανταποκριθούν στις εξατομικευμένες ανάγκες τους.

Ωμέγα 3 Πολυακόρεστα Λιπαρά Οξέα

 Τα ωμέγα-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFAs), εικοσαπενταενοϊκό οξύ (EPA) και δοκοσαεξαενοϊκό οξύ (DHA), είναι γνωστά για τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους και έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τα επίπεδα βασικών προφλεγμονωδών μορίων όπως η CRP, η IL-6 και ο TNF-α σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου και των πνευμόνων. Τα ωμέγα-3 PUFAs έχουν επίσης ανοσορρυθμιστική δράση, η οποία μπορεί να συμβάλει στη μείωση της φλεγμονής και στην υποστήριξη της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Το EPA, συγκεκριμένα, έχει αποδειχθεί ότι έχει ευεργετικές επιδράσεις στη φλεγμονή, την όρεξη και τη λειτουργική κατάσταση των ασθενών 11,12.

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τα Ωμέγα 3 Πολυακόρεστα Λιπαρά Οξέα

Οι κατευθυντήριες οδηγίες της ESPEN για τη διατροφή σε ασθενείς με καρκίνο αναφέρουν ότι 5:

«Σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία και διατρέχουν κίνδυνο απώλειας βάρους ή είναι υποσιτισμένοι, συνιστάται η συμπληρωματική χορήγηση μακράς αλύσου ωμέγα 3 λιπαρών οξέων ή ιχθυελαίου, με στόχο τη σταθεροποίηση ή τη βελτίωση της όρεξης, της πρόσληψης τροφής, της άλιπης σωματικής μάζας και του σωματικού βάρους». Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι απαιτούνται τουλάχιστον 2 γραμμάρια την ημέρα για να υπάρξει κλινικό όφελος σε διατροφικούς δείκτες.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες της ESMO για την καρκινική καχεξία προτείνουν ότι 6: «Σε ασθενείς που λαμβάνουν χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή συνδυασμό, μπορούν να χορηγηθούν πόσιμα θρεπτικά σκευάσματα με ωμέγα 3 PUFA, με στόχο την αύξηση του σωματικού βάρους, τη μείωση της απώλειας άλιπης μάζας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής».

Εάν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον κρίσιμο ρόλο της διατροφής στην ογκολογία, με γνώσεις και απόψεις από κορυφαίους ειδικούς σε όλη την Ευρώπη, επισκεφτείτε την εκπαιδευτική πλατφόρμα Danone Nutricia Campus.

Μέσα από τις τρεις ενότητες του ολοκληρωμένο διαδικτυακού εκπαιδευτικού προγράμματος ‘Fast Facts: Oncology & Nutrition’, οι επαγγελματίες υγείας θα μάθουν πώς να διαγιγνώσκουν και να διαχειρίζονται διατροφικές καταστάσεις όπως η υποθρεψία και η σαρκοπενία σε ασθενείς με καρκίνο, να κατανοούν τη σημασία του έγκαιρου ελέγχου διατροφικού κινδύνου και να ανακαλύπτουν τη ζωτική σχέση μεταξύ μικροβιώματος και αποτελεσμάτων στον καρκίνο.

To Danone Nutricia Campus αποτελεί μία εκπαιδευτική πλατφόρμα για επαγγελματίες υγείας, η οποία έχει δημιουργηθεί και φιλοξενείται από ένα μη- κερδοσκοπικό ίδρυμα υπό την καθοδήγηση εξωτερικών ειδικών. Το όραμα του ιδρύματος είναι η προώθηση της διατροφής μέσα από υποστήριξη της γνώσης, νεότερα επιστημονικά δεδομένα και συνεχιζόμενη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας.
Το παρόν απευθύνεται αποκλειστικά σε Επαγγελματίες Υγείας. To Fortimel FortiCare Sensations 2.4 kcal/ml είναι τρόφιμο για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς, για την διαιτητική διαχείριση ασθενών με δυσθρεψία (υποθρεψία) υπό διατροφικό ρίσκο εμφάνισης αυτής, λόγω ασθένειας όπως καρκίνος, χρόνια καταβολική νόσος ή καχεξία και χορηγείται υπό ιατρική παρακολούθηση. Αρ. Γνωστοποίησης ΕΟΦ: FORTIMEL FORTICARE SENSATIONS 2,4KCAL (ΔΡΟΣΙΣΤΙΚΟ ΒΑΤΟΜΟΥΡΟ, ΔΡΟΣΙΣΤΙΚΟ ΜΑΝΓΚΟ/ΡΟΔΑΝΙΚΟ) 67587/06-06-2024. Τα προϊόντα δεν υπόκεινται σε διαδικασία αδειοδότησης.

1.Pressoir M, Desne S, Berchery D, Rossignol G, Poiree B, Meslier M, Traversier S, Vittot M, Simon M, Gekiere JP et al: Prevalence, risk factors and clinical implications of malnutrition in French Comprehensive Cancer Centres. BrJ Cancer 2010, 102(6):966-971.

2.Muscaritoli M, Lucia S, Farcomeni A, Lorusso V, Saracino V, Barone C, Plastino F, Gori S, Magarotto R, Carteni G et al: Prevalence of malnutrition in patients at first medical oncology visit: the PreMiO study. Oncotarget 2017, 8(45):79884-79896.

3.Silver HJ, Dietrich MS, Murphy BA: Changes in body mass, energy balance, physical function, and inflammatory state in patients with locally advanced head and neck cancer treated with concurrent chemoradiation after low-dose induction chemotherapy. Head & neck 2007, 29(10):893-900.

4.Arends J, Baracos V, Bertz H, Bozzetti F, Calder PC, Deutz NEP, Erickson N, Laviano A, Lisanti MP, Lobo DN et al: ESPEN expert group recommendations for action against cancer-related malnutrition. Clin Nutr 2017, 36(5):1187-1196.

5.Arends J, Bachmann P, Baracos V, Barthelemy N, Bertz H, Bozzetti F, Fearon K, Hutterer E, Isenring E, Kaasa S et al: ESPEN guidelines on nutrition in cancer patients. Clin Nutr 2017, 36(1):11-48.

6.Arends J, Strasser F, Gonella S, Solheim TS, Madeddu C, Ravasco P, Buonaccorso L, de van der Schueren MAE, Baldwin C, Chasen M et al: Cancer cachexia in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines. ESMO Open 2021.

7.Nitenberg G, Raynard B: Nutritional support of the cancer patient: issues and dilemmas. Crit Rev Oncol Hematol 2000, 34(3):137-168.

8.Baracos VE: Cancer-Associated Cachexia and Underlying Biological Mechanisms. Annual review of nutrition

9.2006, 26(1):435-461.

10.Tisdale MJ: Cachexia in cancer patients. Nat Rev Cancer 2002, 2(11):862-871.

11.Morland SL, Martins KJB, Mazurak VC: n-3 polyunsaturated fatty acid supplementation during cancer chemotherapy. Journal of Nutrition & Intermediary Metabolism 2016, 5:107-116.

12.Pappalardo G: Eicosapentaenoic acid in cancer improves body composition and modulatesmetabolism. Nutrition 2015, 31.

Είστε Επαγγελματίας Υγείας;

Οι πληροφορίες που παρέχονται σε αυτή την ιστοσελίδα είναι επιστημονικές και προορίζονται μόνο για χρήση από Επαγγελματίες Υγείας. Για την πλοήγησή σας σε αυτή την ιστοσελίδα αποτελεί προϋπόθεση να είστε Επαγγελματίας Υγείας. Εάν είστε καταναλωτής και αναζητείτε πληροφορίες για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της Nutricia παρακαλούμε επισκεφτείτε μια από τις παρακάτω ιστοσελίδες.

Ναι, είμαι επαγγελματίας υγείας